«Γιατρέ, αφού η ακτινογραφία μου δεν έδειξε τίποτα, γιατί εξακολουθώ να λαχανιάζω;»
Είναι μια ερώτηση που ακούγεται συχνά στο πνευμονολογικό ιατρείο. Και είναι απολύτως λογική: όταν μια ακτινογραφία θώρακος χαρακτηρίζεται «καθαρή», εύκολα δημιουργείται η εντύπωση ότι οι πνεύμονες —και γενικότερα η αναπνοή— έχουν ελεγχθεί πλήρως.
Στην πραγματικότητα, όμως, η ακτινογραφία μάς δείχνει κυρίως πώς φαίνεται ο θώρακας. Δεν μας λέει πάντα πόσο καλά λειτουργεί η αναπνοή.
Τι μπορεί να μην φαίνεται σε μια απλή ακτινογραφία;
Υπάρχουν αρκετές καταστάσεις στις οποίες κάποιος μπορεί να αισθάνεται δύσπνοια ή λαχάνιασμα και η ακτινογραφία θώρακος να μην παρουσιάζει σημαντικά ευρήματα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το βρογχικό άσθμα. Ένας ασθενής μπορεί να έχει βήχα, συριγμό, βάρος στο στήθος ή δύσπνοια και η ακτινογραφία του να είναι φυσιολογική.
Το ίδιο μπορεί να συμβεί σε ορισμένα αρχικά στάδια της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ) ή σε άλλες διαταραχές των αεραγωγών.
Γι’ αυτό και σε αρκετές περιπτώσεις η σπιρομέτρηση προσφέρει πληροφορίες που η ακτινογραφία δεν μπορεί να δώσει: δεν εξετάζει την εικόνα των πνευμόνων, αλλά μετρά τη λειτουργία τους και τη ροή του αέρα.
Το λαχάνιασμα, όμως, δεν σημαίνει πάντα πρόβλημα στους πνεύμονες
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο.
Η δύσπνοια είναι σύμπτωμα και όχι διάγνωση. Μπορεί να σχετίζεται με το αναπνευστικό, αλλά μπορεί επίσης να έχει καρδιολογική αιτία ή να συνδέεται, μεταξύ άλλων, με αναιμία, αυξημένο σωματικό βάρος, μειωμένη φυσική κατάσταση ή άλλους παράγοντες.
Γι’ αυτό και δεν υπάρχει μία εξέταση που να απαντά σε όλες τις περιπτώσεις.
Πότε το λαχάνιασμα χρειάζεται διερεύνηση;
Έχει σημασία αν η δύσπνοια είναι καινούργια ή προοδευτικά επιδεινώνεται, αν εμφανίζεται με όλο και μικρότερη προσπάθεια ή ακόμη και στην ηρεμία, αλλά και αν συνοδεύεται από βήχα, συριγμό, πόνο στο στήθος, ταχυκαρδία ή πτώση του οξυγόνου.
Η αξιολόγηση ξεκινά από κάτι πολύ πιο απλό από μια σειρά εξετάσεων: το σωστό ιστορικό και την κλινική εξέταση. Από εκεί και πέρα, ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να χρειαστούν σπιρομέτρηση ή άλλες εξετάσεις.
Κρατήστε αυτό
Μια καθαρή ακτινογραφία θώρακος είναι ασφαλώς ένα καλό νέο. Δεν σημαίνει όμως απαραίτητα ότι έχουμε βρει την απάντηση στο γιατί κάποιος λαχανιάζει.
Η εικόνα των πνευμόνων και η λειτουργία της αναπνοής είναι δύο διαφορετικά κομμάτια του ίδιου παζλ.
Εσείς το γνωρίζατε; Έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί μπορεί κάποιος να λαχανιάζει ενώ οι βασικές εξετάσεις του φαίνονται φυσιολογικές;
Dr. Αλέξης Πολίτης
Ειδικός Πνευμονολόγος
Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
